WYTRZYMAŁOŚĆ NA ZERWANIE 0,8 MM DYNEEMA 0,51 kN — cieńszy niż końcówka sznurówki
Pięć testów wytrzymałościowych na linie 0,8 mm Dyneema z oplotem poliestrowym. Co daje tak cienkie włókno — i kiedy ta lina jest właściwym wyborem?
W pięciu testach ta 0,8 mm lina Dyneema z oplotem poliestrowym zrywała się średnio przy 0,51 kN — co odpowiada 52 kg.
Przy średnicy 0,8 mm większość osób zakłada, że jest to materiał dekoracyjny — nadający się co najwyżej na etykietę lub element biżuterii. Założenie to jest błędne. Dyneema ma najwyższy stosunek wytrzymałości do wagi ze wszystkich włókien linowych i dotyczy to również tego rozmiaru. Ale ile dokładnie wytrzymałości na zerwanie zawiera sznurek cieńszy niż końcówka sznurówki? To właśnie zmierzyliśmy.
Pięć próbek, wszystkie testowane na uniwersalnej maszynie wytrzymałościowej ze szczękami przeznaczonymi do lin, przy prędkości 20 mm na minutę. Najniższe zerwanie wystąpiło przy 0,48 kN, najwyższe przy 0,55 kN. Rozrzut w pięciu pomiarach wyniósł 0,07 kN. To różnica około 14% między najsłabszym a najsilniejszym pomiarem — akceptowalna dla tak cienkiego formatu, gdzie nawet niewielkie różnice w oplocie mogą wpływać na wynik.
W miejscu zerwania zaobserwowano charakterystyczny wzorzec: po głównym zerwaniu nastąpiło drugie, mniejsze zerwanie oplotu poliestrowego. Lina nie zerwała się zatem w jednym etapie.
Średnia wytrzymałość na zerwanie wynosząca 0,51 kN jest wartością zmierzoną.
0,8 mm Dyneema z oplotem poliestrowym — z czego wykonana jest ta lina?
Rdzeń tej liny składa się z włókien HMPE, znanych lepiej pod nazwą handlową Dyneema. HMPE oznacza High-Modulus Polyethylene: włókno syntetyczne o najwyższym stosunku wytrzymałości do wagi spośród wszystkich włókien syntetycznych.
Nie wchłania wody, unosi się na wodzie i nie traci wytrzymałości po zamoczeniu. Na rdzeniu znajduje się pleciony oplot poliestrowy. Oplot ten chroni rdzeń przed ścieraniem i ułatwia obsługę liny.
Ta lina jest częścią naszej kolekcji sznurek Dyneema.
Jak testujemy
Testy wytrzymałości na zerwanie przeprowadzane są we własnym zakresie przez Otto Tromma na uniwersalnej maszynie wytrzymałościowej o zdolności 50 kN. Do tej maszyny dostępne są dwa zestawy specjalnie opracowanych szczęk do lin, dobierane w zależności od średnicy i materiału liny.
Szczęki te umożliwiają testowanie liny bez konieczności wcześniejszego wykonania splotu.
Wszystkie testy przeprowadzane są zgodnie z wytycznymi normy ISO 2307:2019. Obejmuje to pięciokrotne testowanie oraz prędkość testową 20 mm na minutę.
Każda lina jest mocowana w taki sposób, aby była napięta. Nie stosuje się wstępnego naprężenia, ponieważ wydłużenie nie jest mierzone w tych testach.
Dla każdego testu wykonywane są dwa nagrania kamerą Sony na statywie. Dodatkowo dokładny przebieg wykresu jest rejestrowany osobno na wideo.
Dzięki temu przebieg naprężenia i zachowanie przy zerwaniu można precyzyjnie zestawić z wykresem z maszyny testującej wytrzymałość na zerwanie.
Dla każdego z 5 testów tester zapisuje również obserwacje dotyczące m.in. stopnia wydłużenia, sposobu zerwania liny oraz głośności trzasku w momencie zerwania.
Wyniki testu: średnio 0,51 kN z pięciu pomiarów
Pięć zmierzonych wartości mieściło się między 0,48 kN a 0,55 kN. Średnia wynosi 0,51 kN — co odpowiada 52 kg. Rozrzut 0,07 kN wskazuje, że pomiary były dość spójne, choć nie identyczne.
Dla średnicy 0,8 mm jest to zgodne z oczekiwaniami: niewielkie odchylenia w grubości oplotu lub położeniu liny w szczękach już przy tak małej średnicy wpływają na wynik.
W każdym pomiarze wzorzec zerwania był dwuetapowy. Najpierw pękał rdzeń Dyneema, a następnie następowało drugie, mniejsze zerwanie oplotu poliestrowego.
To dwuetapowe zachowanie oznacza, że zmierzona wytrzymałość na zerwanie nie odpowiada pojedynczemu zdarzeniu zerwania. Wartość 0,51 kN to szczyt przed zerwaniem rdzenia i jest wartością decydującą o wytrzymałości na zerwanie.
Porównanie z innymi linami
W tym teście zmierzono jedynie 0,8 mm linę Dyneema z oplotem poliestrowym. Żadne inne liny nie są obecnie uwzględnione w tym samym zestawie testowym, więc bezpośrednie porównanie nie jest możliwe.
Istotny punkt odniesienia: lina poliestrowa 0,8 mm ma zazwyczaj znacznie niższą wytrzymałość na zerwanie niż Dyneema o tej samej średnicy.
Włókno Dyneema jest 2 do 5 razy mocniejsze niż poliester o tej samej średnicy. Konkretna wartość dla tej liny poliestrowej nie jest jeszcze dostępna w naszych danych testowych — to porównanie pojawi się po przetestowaniu tej liny.
Wniosek: 0,51 kN przy 0,8 mm — mocna jak na swój rozmiar
Ta 0,8 mm lina Dyneema z oplotem poliestrowym osiąga średnio 0,51 kN (52 kg) w prostym teście rozciągania bez węzła. Jest to zaskakująco wysoka wartość jak na tak cienki sznurek. Oplot poliestrowy chroni rdzeń i zapewnia chwyt, ale powoduje również dwuetapowy wzorzec zerwania.
Lina najlepiej nadaje się do lekkich zastosowań precyzyjnych: budowy latawców i modeli oraz jako sznurek naprawczy do (plisowanych) moskitier.
Otto Tromm przeprowadził testy, policzył etapy zerwania i napisał ten raport. Potwierdza, że lina jest cieńsza niż jego cierpliwość w deszczowy dzień testowy — ale mocniejsza, niż większość osób się spodziewa.