WĘZEŁ ÓSEMKOWY W LINIE NYLONOWEJ 8 MM: utrata 33% wytrzymałości
Węzeł ósemkowy uchodzi za bezpieczny węzeł — jednak zmierzony na linie nylonowej 8 mm powoduje utratę jednej trzeciej wytrzymałości na zerwanie. Co pozostaje i czy to wystarczy?
Węzeł ósemkowy w plecionej linie nylonowej 8 mm zrywa się przy średniej wartości 8.08 kN (824 kg) — to 67% wytrzymałości na zerwanie liny bez węzła wynoszącej 12.07 kN (1 230 kg).
Węzeł ósemkowy ma opinię niezawodnego, łatwego w użyciu węzła. Prosty w zawiązaniu, prosty do skontrolowania i — zgodnie z powszechnym założeniem — wystarczająco mocny w większości sytuacji.
Jednak gdy zmierzono rzeczywistą wytrzymałość na zerwanie węzła ósemkowego w plecionej linie nylonowej 8 mm, strata wyniosła 33%. Niedramatyczna, ale też niepomijalna. Rozrzut wyników w pięciu pomiarach opowiada równie istotną historię.
W pięciu pomiarach wytrzymałość na zerwanie liny z węzłem wahała się od 7.21 kN do 9.12 kN — rozrzut wynoszący 1.91 kN. W procentach zachowanej wytrzymałości: najniższy pomiar zachował jedynie 60% wytrzymałości liny bez węzła, najwyższy 76%.
Ta dolna granica 60% jest wartością, która ma znaczenie: użytkownik nie może polegać na średniej. W trzech z pięciu testów lina zerwała się całkowicie w obrębie węzła. W pozostałych dwóch lina została przecięta aż do ostatnich skrętek bez całkowitego zerwania — podane wartości dla tych pomiarów to obciążenie, przy którym doszło do awarii węzła, a nie do całkowitego zerwania.
Lina nylonowa pleciona 8 mm — konstrukcja i materiał
Ta lina to pleciona konstrukcja nylonowa (poliamidowa) o średnicy 8 mm, bez rdzenia. Pleciona konstrukcja bez oddzielnego rdzenia oznacza, że wszystkie włókna uczestniczą w przenoszeniu obciążenia — nie ma oddzielnego oplotu zapewniającego ochronę.
Nylon charakteryzuje się wysokim wydłużeniem przy zerwaniu (20–35%) i lepiej pochłania wstrząsy niż poliester czy HMPE. Wadą jest to, że nylon traci 10–15% wytrzymałości na rozciąganie w stanie mokrym, co ma znaczenie przy zastosowaniach zewnętrznych.
Wytrzymałość na zerwanie tej liny bez węzła: 12.07 kN (1 230 kg) na podstawie pięciu pomiarów (zmierzono 11 czerwca 2026).
Ta lina jest częścią naszej kolekcji Lina nylonowa.
Jak testujemy z węzłem ósemkowym
Testy wytrzymałości na zerwanie są przeprowadzane wewnętrznie przez Otto Tromma na uniwersalnej maszynie testowej o nośności 50 kN. Do tej maszyny dostępne są dwa zestawy specjalnie opracowanych uchwytów do lin, dobierane w zależności od średnicy i materiału liny. Uchwyty te umożliwiają testowanie liny bez konieczności wcześniejszego wykonania splotu okowego.
Wszystkie testy przeprowadzane są zgodnie z wytycznymi normy ISO 2307:2019. Obejmuje to pięciokrotne testowanie i prędkość testu wynoszącą 20 mm na minutę. Każda lina jest mocowana tak, aby była napięta. Nie stosuje się wstępnego naprężenia, ponieważ wydłużenie nie jest mierzone w tych testach.
Każdy test jest filmowany z dwóch kątów za pomocą kamery Sony na statywie. Dokładny przebieg wykresu jest również rejestrowany osobno na wideo.
Dzięki temu przebieg naprężeń i sposób zerwania można dokładnie dopasować do wykresu z maszyny testującej wytrzymałość na zerwanie. Dla każdego z pięciu testów obserwacje są również zapisywane pisemnie przez testującego, obejmując takie szczegóły jak stopień wydłużenia, sposób zerwania liny oraz głośność trzasku w momencie awarii.
W tym teście zastosowano standardową procedurę, z 2 odstępstwami: przed umieszczeniem w uchwytach w linie zawiązano węzeł ósemkowy, a przy dolnym uchwycie zastosowano miękki szakl do połączenia z uchwytem.
Maszyna, uchwyty, prędkość testu oraz liczba 5 pomiarów są identyczne jak w teście bez węzła, dzięki czemu różnicę w zmierzonej wytrzymałości na zerwanie można przypisać węzłowi ósemkowemu. Wartość referencyjna bez węzła pochodzi z wcześniejszego testu tej samej liny (5 pomiarów, 12.07 kN).
Wyniki testu: węzeł ósemkowy w linie nylonowej 8 mm
Pięć pomiarów, prędkość testu 20 mm/min. Rozrzut 1.91 kN między najniższym (7.21 kN) a najwyższym (9.12 kN) pomiarem jest duży: 24% średniej. Wskazuje to na zmienność sposobu, w jaki węzeł zaciska się pod obciążeniem, oraz miejsca zerwania liny. Zachowana wytrzymałość waha się od 60% do 76% wytrzymałości liny bez węzła.
Średnia 8.08 kN (824 kg) przy zachowanej wytrzymałości 67% jest użyteczną wartością odniesienia, ale rzeczywiste warunki dają wynik z dolnej granicy. Przy wymiarowaniu zastosowania wykorzystującego zawiązaną linę nylonową 8 mm należy stosować najniższą zmierzoną zachowaną wytrzymałość: 60%, czyli około 7.21 kN (735 kg).
Uwaga: w dwóch z pięciu pomiarów lina nie zerwała się całkowicie — węzeł uległ awarii na ostatnich włóknach. Podane wartości to obciążenie przy awarii węzła, a nie przy całkowitym zerwaniu.
Porównanie: nylon 8 mm z węzłem ósemkowym i bez niego
Słupki pokazują tę samą linę w dwóch stanach: bez węzła (12.07 kN) i z węzłem ósemkowym (8.08 kN). Różnica konkretnie pokazuje stratę wynikającą z węzła.
Strata 33% — z 12.07 kN do 8.08 kN — jest bezpośrednim skutkiem geometrii węzła. Zagięcie liny koncentruje obciążenie w niewielkim punkcie, a materiał nylonowy, który z natury oferuje niską odporność na zachowanie wytrzymałości przy węźle (określaną jakościowo jako „słaba” dla plecionej liny nylonowej w Handbook of Fibre Rope Technology), ustępuje stosunkowo szybko.
Handbook of Fibre Rope Technology podaje ogólną redukcję o 40–60% dla węzłów; zmierzona strata 33% dla tej liny mieści się zatem w bardziej korzystnym końcu tego zakresu. W tym źródle nie podano osobnego procentu dla tego konkretnego typu węzła — bezpośrednie porównanie według typu węzła nie jest zatem możliwe.
Alternatywy dla zawiązanej liny nylonowej
Wniosek: strata 33% jest mierzalna — prawdziwym problemem jest rozrzut
Węzeł ósemkowy w plecionej linie nylonowej 8 mm zrywa się przy średniej wartości 8.08 kN (824 kg), ale to dolna granica 7.21 kN (60% zachowanej wytrzymałości) jest wartością, według której należy projektować. Strata wytrzymałości spowodowana węzłem wynosząca 33% jest mniejsza niż ogólny zakres 40–60% podawany przez Handbook of Fibre Rope Technology dla węzłów w ogóle, ale rozrzut między pomiarami jest duży.
Ta lina najlepiej nadaje się do zastosowań tymczasowych, amortyzujących wstrząsy, w których wytrzymałość węzła pozostaje znacznie powyżej obciążenia roboczego. W przypadku połączeń stałych lub sytuacji krytycznych dla bezpieczeństwa lepszym wyborem jest splot okowy lub kausza: przywracają one wytrzymałość do 90–100% wartości liny bez węzła.
Otto Tromm zawiązał węzeł ósemkowy, obsługiwał maszynę testową i zauważył, że dwie z pięciu lin postanowiły nie zerwać się całkowicie — z zasady, a może z uporu. Nie miał im tego za złe.